Nasz Będzin



Kiedyś...


Dziś...
Będzin - historia miasta
Żydzi w Będzinie
Polecane strony
Kontakt
Tagi
zabory II Wojna Światowa żydzi Synagoga średniowiecze zagłębie

Żydzi będzińscy w XIX i XX w.

XIX wiek to okres dużego rozwoju gminy żydowskiej w Będzinie. Ustabilizowana sytuacja polityczna sprawiła, że w mieście zaczęło się osiedlać coraz więcej osób pochodzenia żydowskiego. Doszło nawet do tego, że liczba Żydów zaczęła przekraczać liczbę mieszkańców innych wyznań.

W roku 1835 w Będzinie było już ok. 1200 Żydów. Miasto liczyło sobie wtedy 2500 mieszkańców. Żydzi zaczęli już zatem stanowić prawie 50% całej społeczności. Niecałe 20 lat później na 3334 mieszkańców było już 2231 Żydów. Pod koniec XIX wieku Będzin posiadał jedną z największych gmin żydowskich w całej Polsce. Przyczyn należy szukać w lokalizacji miasta, które od stuleci znajdowało się na przecięciu ważnego szlaku handlowego. Było więc zatem idealnym miejscem do osiedlania się dla Żydów, którzy w większości zajmowali się handlem. 

Oprócz handlu Żydzi w Będzinie zajmowali się rzemiosłem, a w połowie XIX wieku najbogatsi handlarze zaczęli inwestować w wydobycie węgla kamiennego. Górnictwo zaczęło się bowiem w tym okresie rozwijać w błyskawicznym tempie. To spowodowało napływ nowych ludzi do miasta i inwestowanie w nowe rodzaje przemysłu. To jest okres kiedy powstała Będzińska Walcownia Cynku Tillmansa I Openheima, która obecnie jest znana jako Huta Będzin.

Nagły napływ ludności w te rejony (głównie o pochodzeniu żydowskim) sprawił, że z czasem zaczęły się wyodrębniać inne żydowskie gminy. W 1886 roku wyodrębniła się gmina w Modrzejowie, w 1898 w Sosnowcu a w 1910 w Dąbrowie Górniczej.

Przełom XIX i XX wieku to nie tylko rozwój strukturalny gmin żydowskich. To również postęp świadomościowy ich mieszkańców. Ludność żydowska coraz aktywniej zaczęła brać udział w życiu politycznym swoich miejscowości. W tym okresie powstały pierwsze partie polityczne: Bund, Poalej Syjon, Organizacja Syjonistyczna, Agudas Isroel Mizrachi i wiele innych. Przed drugą wojną światową na terenie ówczesnego Będzina było zarejestrowanych więcej partii żydowskich jak polskich! W 1932 roku na 32 miejsca w radzie miejskiej 17 należało do Żydów.

Kres przyniósł wybuch II Wojny Światowej. Mieszkańcy Będzina pochodzenia żydowskiego byli terroryzowani przez Niemców zaraz po ich wkroczeniu na te tereny w 1939 roku. Wojna przyniosła praktycznie kres długiej i pięknej historii narodu związanego tak mocno z Będzinem.  


Wasze komentarze
Nikt jeszcze nie dodał komentarza. Bądź pierwszy!
DODAJ KOMENTARZ
Podaj imię (pseudonim):

Wpisz komentarz:

Podaj stolicę Polski:
(zabezpieczenie antybot)
Video

Tajemnice podziemnego Będzina


Getto - Dąbrowa Górniczna, Będzin część 1


Getto - Dąbrowa Górniczna, Będzin część 2


Polscy Żydzi

Wasze opinie:
Mieszkam niedaleko bedzina i nawet nie wiedziałem, ze w mieście kiedyś mieszkało tyle żydów. Dziwne, czytaj cały>>
Podobno nazwę miastu nadał sam Kazimierz Wielki, a wzięła się ona z jego wypowiedzi: "Tam rosną dąbr czytaj cały>>
kumuniści juz się postarali zeby jak najmniej pamiątek o żydowskich mieszkańcach dotrwało do naszych czytaj cały>>
dziwn, że skoro Zydzi zarabiali duże pieniądze na handlu to nie korciło ich żeby budować bardziej ok czytaj cały>>
Będzin najlepsze lata ma już niestety za sobą:( od zakończenia komuny praktycznie nic się tu nie dzi czytaj cały>>
jasne najłatwiej jest tylko krytykować:P Będzin to bardzo ładne miasto, które ma duzy potencjał:) a czytaj cały>>
naziści to byli straszni ludzie:( nie potrafię sobie wyobrazić jak normalni ludzie mogą się dopuścić czytaj cały>>
Odkładali do skarpety na czarną godzinę, chowali w schowkach, robili sobie złote zęby, mieli na to w czytaj cały>>
Wniosek: naziści nie byli normalni:P czytaj cały>>
No no ciekawe nie słyszałem o takiej wersji. czytaj cały>>
Wniosek: naziści nie byli normalni:P czytaj cały>>
A dzisiejsze ruchy neonazistowskie? Co nimi kieruje? Czy tylko nuda i chęć zwrócenia na sobie uwagi czytaj cały>>

Copyright © 2012 by naszbedzin.pl