Nasz Będzin



Kiedyś...


Dziś...
Będzin - historia miasta
Żydzi w Będzinie
Polecane strony
Kontakt
Tagi
zabory II Wojna Światowa żydzi Synagoga średniowiecze zagłębie
Wyniki dla tagu: żydzi
Znaczenie synagogi dla Żydów

Synagoga przez Żydów nie jest traktowana jako świątynia. Dla nich istnieje tylko jedna świątynia w Jerozolimie. Natomiast synagoga jest traktowana jako miejsce spotkań, wspólnej modlitwy i nauki – bardziej przybiera postać miejsca kultywującego tradycję niż klasycznego kościoła w rozumieniu chrześcijan.

Postawienie synagogi było obowiązkiem Żydów, którzy w większej grupie mieszkali na danym terenie. Tam gdzie osiedliło się 10 mężczyzn, którzy przekroczyli 13 rok życia, tam należało postawić synagogę. To nie musiał być osobny budynek chociaż takie stawiano najczęściej. Rolę synagogi mogła pełnić wolna izba w domu. Chodziło bardziej o miejsce spotkania i wspólnego odczytywania Tory.

czytaj więcej>>
Koniec Żydów Zagłębiowskich

Wybuch II Wojny Światowej i fala antysemityzmu jaka przelała się przez Polskę w latach 1953-57 sprawiły, że dokonał się kres społeczności Żydów Zagłębiowskich, których liczba w roku 1939 wynosiła ok. 30 tys.

Niemcy wkroczyli do Będzina 4 września 1939 roku. Praktycznie od razu po ich wtargnięciu rozpoczęły się represje ludności cywilnej – zarówno Polaków jak i Żydów. Ci drudzy jednak w Planach faszystów mieli zostać zlikwidowani całkowicie. Niespełna tydzień po podbiciu miasta Naziści pokazali swoją prawdziwą twarz. Z 8 na 9 września podpalili żydowską synagogę. Był to akurat szabat i synagoga była pełna modlących się ludzi.

czytaj więcej>>
Żydzi będzińscy w XIX i XX w.

XIX wiek to okres dużego rozwoju gminy żydowskiej w Będzinie. Ustabilizowana sytuacja polityczna sprawiła, że w mieście zaczęło się osiedlać coraz więcej osób pochodzenia żydowskiego. Doszło nawet do tego, że liczba Żydów zaczęła przekraczać liczbę mieszkańców innych wyznań.

W roku 1835 w Będzinie było już ok. 1200 Żydów. Miasto liczyło sobie wtedy 2500 mieszkańców. Żydzi zaczęli już zatem stanowić prawie 50% całej społeczności. Niecałe 20 lat później na 3334 mieszkańców było już 2231 Żydów. Pod koniec XIX wieku Będzin posiadał jedną z największych gmin żydowskich w całej Polsce. Przyczyn należy szukać w lokalizacji miasta, które od stuleci znajdowało się na przecięciu ważnego szlaku handlowego. Było więc zatem idealnym miejscem do osiedlania się dla Żydów, którzy w większości zajmowali się handlem.

czytaj więcej>>
Żydzi będzińscy w XVIII w.

Do kanału będzińskiego należało 8 miejscowości, w których znajdowały się gminy żydowskie. Będzin był natomiast jedyną tak dobrze zorganizowaną gminą w całym Zagłębiu.

Według danych z 1765 roku (wtedy nastąpiła lustracja królewska) wynika, że w mieście mieszkało 446 Żydów. Każdy z nich był wymieniony z imienia i nazwiska. Na owe czasy wydaje się to dość dużą liczbą (pamiętajmy o mieszkańcach, którzy unikali płacenia podatków i nie znaleźli się tym samym w królewskim rejestrze).

czytaj więcej>>
Żydzi będzińscy w XVII w

W roku 1674 landwójt Stanisław Barwinek i rajca Paweł Mrukowicz, podczas spisu ludności zrobili listę, w której był zawarty rejestr zamieszkałych w mieście Żydów. Ich liczba w tym okresie wynosiła 85 osób.

Ciężko jednak powiedzieć żeby ta liczba była wiarygodna. Spis dotyczył tylko i wyłącznie mieszkańców, którzy płacili pogłówne – czyli podatki. Spora grupa osób natomiast unikała tego przykrego obowiązku (w tym przypadku niewiele się do naszych czasów zmieniło). Jest zatem bardzo prawdopodobne, że mieszkańców pochodzenia żydowskiego mogło być nawet 2 razy więcej niż ilość podana w spisie.

czytaj więcej>>
Początki osad żydowskich w Będzinie

Pierwszy udokumentowany zapis o Żydach mieszkających w Będzinie pojawił się w roku 1564. Badacze mają jednak pewność, że Żydzi mieszkali w Będzinie praktycznie od początku jego istnienia.

Gród będziński istniał od IX wieku. Znajdował się na szlaku handlowym łączącym Kraków z Pragą. Szlakiem poruszali się kupcy żydowscy, którzy handlowali m.in. słowiańskimi niewolnikami. Większość musiała się zatrzymywać w Będzinie na odpoczynek i handel, a na pewno przez gród musiała przejeżdżać. Najprawdopodobniej część kupców pozostało już na stałe w Będzinie i stworzyło swoją własną osadę.

czytaj więcej>>
Będzin jako gmina żydowska

Historia Będzina jest nieodłącznie związana z historią Żydów zamieszkujących miasto. Na początku nieliczna grupa osadników żydowskiego pochodzenia z czasem znacznie się powiększyła i stała się nieodłącznym elementem kultury Zagłębia.

Żydzi zamieszkiwali Będzin praktycznie od początku istnienia miasta. Co prawda pierwsze wzmianki o ich gminie pojawiają się w dokumentach z XIII w, nie ulega jednak wątpliwości, że pierwsze osady pojawiły się na tych terenach dużo wcześniej. Domy pierwszych Żydów w Będzinie były usytuowane przy murach miasta niedaleko obecnej ul. Zaułek. Osiedla żydowskie stały również przy ul. Zawała i ul. Rybnej.

czytaj więcej>>
Video

Tajemnice podziemnego Będzina


Getto - Dąbrowa Górniczna, Będzin część 1


Getto - Dąbrowa Górniczna, Będzin część 2


Polscy Żydzi

Wasze opinie:
Mieszkam niedaleko bedzina i nawet nie wiedziałem, ze w mieście kiedyś mieszkało tyle żydów. Dziwne, czytaj cały>>
Podobno nazwę miastu nadał sam Kazimierz Wielki, a wzięła się ona z jego wypowiedzi: "Tam rosną dąbr czytaj cały>>
kumuniści juz się postarali zeby jak najmniej pamiątek o żydowskich mieszkańcach dotrwało do naszych czytaj cały>>
dziwn, że skoro Zydzi zarabiali duże pieniądze na handlu to nie korciło ich żeby budować bardziej ok czytaj cały>>
Będzin najlepsze lata ma już niestety za sobą:( od zakończenia komuny praktycznie nic się tu nie dzi czytaj cały>>
jasne najłatwiej jest tylko krytykować:P Będzin to bardzo ładne miasto, które ma duzy potencjał:) a czytaj cały>>
naziści to byli straszni ludzie:( nie potrafię sobie wyobrazić jak normalni ludzie mogą się dopuścić czytaj cały>>
Odkładali do skarpety na czarną godzinę, chowali w schowkach, robili sobie złote zęby, mieli na to w czytaj cały>>
Wniosek: naziści nie byli normalni:P czytaj cały>>
No no ciekawe nie słyszałem o takiej wersji. czytaj cały>>
Wniosek: naziści nie byli normalni:P czytaj cały>>
A dzisiejsze ruchy neonazistowskie? Co nimi kieruje? Czy tylko nuda i chęć zwrócenia na sobie uwagi czytaj cały>>

Copyright © 2012 by naszbedzin.pl